Ньирагонго жанар тоосу эки африкалык элдин жашоосун тозокко айлантууда.

Руанда менен чек арага жакын Конго Демократиялык Республикасында (КДР)Ньирагонго жанар тоосунун атылышы 22-майда башталган. Эртеси күнү эле, ысык лава жакынкы Гома шаарынын турак жайларына жетти.
КДР бийлиги жергиликтүү тургундарды тез арада эвакуациялоону жүргүзүп жатат жана Руанда кызматтары коңшу өлкөдөн келген миңдеген качкындарды каттоодо. Алдын ала эсептөөлөргө караганда, буга чейин жүздөн ашуун адам табигый кырсыктын курмандыгы болушкан.
Ньирагонго - 3470 метр бийиктиктеги активдүү стратоволкан. Ал Вирунга тоосунда, Киву көлүнөн 20 км алыстыкта жайгашкан. Вулкандагы негизги кратердин тереңдиги 250 метр, туурасы эки чакырым. Анын ичинде от көл бар, жана ал акыркы жылдары өчпөй келет.

Ньирагонгонун өзгөчөлүгү анын лавасынын өтө суюктугунда. Бул анын химиялык курамына байланыштуу - анын курамында силикаттар өтө эле аз, ошондуктан анын жайылуу ылдамдыгы саатына 100 чакырымга жетиши мүмкүн.
Вулканологдордо бул жанар тоонун атылышы Африка жерин канчага чейин силкип тураары жөнүндө так маалымат жок. 1882-жылдан бери лава кеминде 34 жолу кратерден чыгып кеткен. Ошол эле учурда, илимпоздордун үзгүлтүксүз экспедициялары убакыттын өтүшү менен анын көлөмүнүн, тереңдигинин, ал тургай температурасынын өзгөрүшүн катташкан. Ньирагонгонун эң чоң атылышы 1977-жылы болгон, анда эриген таштар бир нече айылдарды каптап, кеминде 600 адамдын өмүрүн алган.
2002-жылы пайда болгон жаракада лава агымдары пайда болуп, Гома шаарын көздөй агылган. Бийлик 400 миң адамды эвакуацияласа, республиканын болжол менен 250 жараны көмүр кычкыл газына ууланып, имараттардын кулашынан каза болгон эле.
2021-жыл Конго эли үчүн андан кем эмес катаал болду. 22-май, ишемби күнү Гома шаарынын жашоочулары колго тийген биринчи нерселерди алып, кайрадан үйлөрүнөн чыгып, Руанданы көздөй чуркашты. КДРнын чыгыш бөлүгү менен чектеш Рубаву районунун башчысы калкты сабырдуулукка чакырды.
Ал «Биз адамдарды тартипке чакырабыз. Бийлик кырдаалды тыкыр көзөмөлдөп, лава Руандага агып кетпейт деп үмүттөнүп жатат », - деп билдирди.
Расмий өкүлдүн айтымында, КДР жарандарынын коопсуздугун камсыздоо үчүн күтүүсүз кырдаалдар планы иштелип чыккан. Алар убактылуу мектептер жана диний мекемелерге жайгаштырылат. Руанда өкмөтү 3500 конголук табигый кырсыктан качып, чек арадан өткөндүгүн билдирди.
Курмандыктар жана кыйроолор
Жергиликтүү КДР телеканалы лава Гома шаарынын айрым жерлерине жеткенин кабарлады. Жолдо агып бара жаткан лава үч айылды өрттөп, 500дөн ашуун үйдү талкалаган. Күбөлөрдүн айтымында, Гома менен Бени шаарын байланыштырган унаа жолу эриген тоо тектеринин агымы менен тосулган. Бирок, 2002-жылдын жарылуусунан айырмаланып, элемент БУУнун тынчтык орнотуучу күчтөрүнүн авиациясы жайгашкан аэропортту айланып өткөн.

Алдын ала маалыматтар боюнча, кеминде жүз адам катаклизмдин курмандыгы болушкан. Ошол эле учурда бийлик курман болгондордун акыркы саны куткаруу иштери аяктагандан кийин белгилүү болорун эскертүүдө.
Жарандардын өлүмүнүн себеби Ньирагонгонун өзү эле эмес, ошондой эле мындай кырдаалда сөзсүз түрдө пайда болгон дүрбөлөң. Ошентип, эвакуация учурунда болгон жол кырсыктарында, Гоманын беш тургуну жанар тоонун таасиринен кутулууга аракет кылып, каза болушкан.
Лаванын жайылышынын басаңдашына карабастан, аймакта көптөгөн жер титирөөлөр катталды. Эксперттер кайрадан атылууну болжолдошууда.

 

Комментарийлерди караңыз:

Дүйнө жаӊылыктары

Все права защищены © 2020

Сайт разработан: http://webformat.kg